gl/l (1429)

آلومينيت

يك سولفات آلومينيوم آبدار است كه Al2SO4(OH)4.7H2Oآ لومينيت با فرمول در سيستم منوكلينيك متبلور مي شود. با توجه به فرمول شيميايي اين كاني درمييابيم كه وجود عامل (OH) بيانگر آبدار (hydrous) بودن كاني است و از طرف ديگر وجود H2O در فرمول نشان دهنده آب تبلور مي باشد. به عبارتي ، آب در ساختمان كاني ضميمه شده است . بطوريكه بخشي از كاني بوده و تنها با حرارت دادن از آن خارج مي گردد.

آلومينيت بصورت توده هاي گره دار و برنگ سفيد يا خاكستري متبلور مي شود و اين بدان معناست كه بلورهاي آن با چشم عادي ( غير مسلح ) قابل مشاهده نمي باشند . براي ديدن بلورهاي سوزني كوچك اين كاني ، بايد از عدسي دستي ( لوب ) يا ميكروسكوپ با درشت نمايي حداقل10× استفاده كرد .

سطح آن اغلب توسط لايه نازكي از جنس ليمونيت پوشيده شده است . اگر نمونه اي پيدا شد كه با اين پوشش و يا گل اندود شده است ، براحتي مي توان آن را با يك دستمال مرطوب پاك نمود . شستشو زير شير آب ممكنست منجر به ايجاد واكنش با آن و صدمه ديدن كاني بشود ولي با آب مقطر قابل شستشو مي باشد .

از ديگر مشخصات آن بريده شدن ( بدليل نرمي ) ، چسبندگي به زبان ، حل شدن در اسيد كلريدريك و داشتن لومينسانس اغلب سفيد رنگ، مي باشد.

اين كاني درداراي منشا ثانويه بوده ودر طبيعت در دودكش ها و حفرات گچي كه توسط رس پر شده اند و بطور معمول در ارتباط با كلسيت ، سلنيت و ژيپس شفاف هستند ، ديده مي شود.

آلومينيت نزديكي زيادي با متا آلومينيت دارد كه يك كاني با فرمول مشابه ولي با 5 مولكول آب تبلور مي باشد .اين دو بسيار مشابه بوده و تشخيص آنها از يكديگر تنها با آزمايشات دقيق ممكن مي شود.

پراكندگي:

درجمهوري چك ، انگلستان ، فرانسه ، آلمان ، لهستان ، ايتاليا ، هندوستان ، روسيه ، اسپانيا ، و در ايالات متحده ( كلرادو، مي سي سي پي و يوتا ) يافت مي شود .

تهيه: نسترن شجاعي كاوه

آنچه از قبل داشته ايم

آلونيت : k Al5(OH)6(SO4)2(زاج سفيد )تركيب شيميايي: اكسيد پتاسيم4/11 د رصد، اكسيد آلومينيم 37درصد، سولفور 6/38 درصد ، آب 13 درصد. اكثراْ پتاسيم آن با سديم تركيب شده است .

سيستم كريستالي :تري گونال ــ كلاسه دي تري گونال اسكالنو ئدريك ـكريستال هاي آن به شكل رمبوئدريك پسدو كوبيك ولوحه اي ضخيم ديده مي شوند .دامنه كاربرد آلونيت بسيار وسيع و متغير مي باشد. به عنوان مثال از آن براي توليد مدادهاي بندآورندهي خون ورنگ دانه سفيد در رنگ سازي استفاده مي شود . آلونيت يك كاني ثانويه است كه در اثر آلتراسيون پيريت در آبهاي غني از سولفور به وجود مي آيد. آلونيت همچنين در فرمورل هاي آتشفشاني نيز تشكيل مي گردد. در برخي از نهشته هاي آلونيت مقادير قابل توجهي از سديم و فسفر Trace ديده مي شود.

منابع اصلي در جهان استراليا، ايتاليا، اسپانيا، اوكراين و كلرادو، نوادا، يوتا ( ايالات متحده) منابع اصلي آلونيت در جهان هستند.

معرفي و كاربردها آلونيتي كه به عنوان زاج شناخته شده است، سولفات آبدار پتاسيم وآلومنيم مي باشد. اگر چه آلونيت عمدتا از سا ل 1824، به عنوان يك كاني مشخص شناسايي و معرفي شده است، با اين وجود به نظر مي آيد كه اين تركيب، از قرن پانزدهم بطور وسيع شناسايي شده است .دامنه كاربرد آلونيت بسيار گسترده است: ماده اصلي پتاس است و كاربرد ويژه آن درصنعت چرم سازي، رنگ سازي، لاك سازي و در پزشكي، از عناصر اصلي تشكيل دهنده مواد بند آورنده ي خون مي باشد كه در هنگام جراحا ت مورد استفاده قرارمي گيرد .

كاربرد هاي جانبي آلونيت در موارد زير نيز كاربرد دارد: به عنوان بتونه و صافي در تهيه برخي از انواع كاغذ، تهيه كود شيميايي و تهيه رنگ دانه سفيد در رنگسازي (رنگ اصلي كاني سفيد است) كاربرد بسيار دارد. اين كاني ممكن است به رنگ هاي قهوهاي، خاكستري، قرمز و يا زرد نيز ديده شود كه به خاطر وجود برخي ناخالصيها در آن است. ديگر امكان استفاده از آلونيت به عنوان منبع توليد آلومينيوم است. هرجند در حال حاضر نياز به استخراج آلومينيم از اين ماده وجود ندارد. در حال حاضر بوكسيت _ كه به عنوان منبع اصلي توليد آلومينيم محسوب مي شود _ در زمين به حد وجود دارد.

آزمايشاتنقطه ذوب آلونيت بسيار بالا ميباشد و در لوله هاي بسته آزمايشگاهي ذوب نمي شود، هرچند در صورت ادامه اين عمليات، آب تبلور خود را از دست ميدهد. آزمايش ديگر براي شناسايي اين كاني ايجاد صداي ترق ترق در هنگام گرم شدن در شعله باز ميباشد. طي اين فرآيند به دليل وجود پتاسيم درآلونيت رنگ شعله تمايل به قرمز شدن دارد.

تهيه : مريم بهره مند

اژيرين(Aegirine) :

اژيرين به گروهي شامل حدود 20 كاني سيليكاته ، موسوم به پيروكسن ها، تعلق دارد. بلورهاي سوزني شكل ، اين كاني را از ساير كاني هاي اين گروه متمايز مي سازد .

پيروكسن ها همچون اژيرين ممكن است به هر دو صورت سازندهاي اصلي و فرعي در طيف وسيعي از سنگهاي آذرين و دگرگونه يافت مي شوند. افزون بر اين ، آنها در سنگهاي ماه و شهاب سنگهاي سنگي فراوان هستند . غالبا اژيرين درون سنگهاي آذرين سرشار از سديم نظير گرانيت و سيانيت حضور دارد.

منابع اصلي آن در: كانادا ، گرينلند، كنيا ، نيجريه ، نروژ، روسيه، اسكاتلند، اركانزاس و مونتانا( آمريكا) اژيرين به رنگ سبز براي نخستين بار در نروژ كشف شد و نامش از اژير (Aegir) نام خداي دريا ، به اعتقاد اسكانديناويها ، اقتباس گرديد. آن يك پيروكسن و يكي از 20 كاني سيليكاته اي است، كه ويژگيهاي فيزيكي، نوري و شيميايي مشابهي دارند. مهمترين پيروكسن ها اوژيت ، ديوپسيد ، ژادئيت و اسپودومن هستند.

همچون ساير پيروكسن ها، تاريك تر شدن رنگ اژيرين به خاطر داشتن آهن بيشتر در آن است. بنابراين رنگ آن سبز تيره تا قهوه اي يا نزديك به سياه در تغيير است. مهمترين روش براي تشخيص اژيرين از ساير اعضاء اين گروه؛ شكل خارجي بلورين آن است. اكثر بلورهاي پيروكسن منشورهايي با برش عرضي مربع هستند و به صورت دانه هاي بي نظم پيدا مي شوند. از سوي ديگر، منشورهاي اژيرين غالبا به صورت بلورهاي سوزني بلند و دانه هاي مجزا يا تجمع هاي شعاعي بوجود مي آيد . همچنين بيشتر بلورهاي اژيرين ماكل دار هستند. بدين معني كه ، آنها در يك يا چند سطح با يك يا چند بلور كنار خود مشترك مي باشند.

توضيح شكل:شكل بالا اژيرين معمولا به صورت بلورهاي منشوري يا تجمع هاي فيبري تشكيل مي شود.

تهيه: محمد علي اكرمي

آلوفان _ Allophane

آلوفان نه بعنوان يك كاني، بلكه يك مخلوط شناخته شده است . تركيب شيميايي آن شامل 38 در صد آلومين ( اكسيد آلومينيوم ) و 22- 28 درصد سيليكا مي باشد كه پيوندي شيميايي بين آن ها وجود ندارد بلكه بطور فيزيكي توسط ماده ژلاتيني فاقد ساختمان مشخص بهم پيوسته اند . بنابرين آلوفان بايد غير متبلور ( آمورف ) توصيف شود . بهرحال برخي دانشمندان معتقدند كه سرانجام ممكنست آلوفان ، از يكي از هفت سيستم تبلور پيروي كند ودرحال حاضر تقارن آن نامشخص است .

آلوفان بطور ثانويه در غارها و رگه هاي كانسارهاي فلزي و نيز در بعضي از نهشته هاي ذغالي يافت مي شود . بصورت استالاكتيت يا قشري و برنگ هاي سفيد ، سبز ، آبي ، زرد و قهوه اي ديده مي شود . اول بار در ايتاليا پيدا شده ولي از انگلستان ، آلمان و ايالات متحده ( آريزونا ، كلورادو ، كاليفرنيا ، ماساچوست ، نوادا ، نيو مكزيكو ، پنسيلوانيا و يوتا ) نيزگزارش شده است .

---